De hypocrisie van de menselijke beschaving

door Dr. Jaap Hiddinga, eerder verschenen BRES Magazine 323


Waar begint beschaving en houdt men op barbaars te zijn? We denken dit allemaal heel goed te weten, maar in werkelijkheid is die scheidslijn nogal vaag, ook al denken we van niet.

In 1888 verscheen er een leuk en interessant boek. De titel was (en is nog steeds)

geschreven door James de Mille. Het verscheen eerst als een serie in Harpers weekly en vervolgens als een boek. Het is een vreemd verhaal over een zeeman, Adam Moore, die na een ongeluk op zee bij de Zuidpool in een wereld terecht komt die afgescheiden lijkt te zijn van de rest van de aarde. Hij ontmoet daar mensen en wordt hoffelijk en vriendelijk ontvangen. Gaandeweg ontdekt hij dat deze mensen een beschaving hebben waarin alles precies de omgekeerde betekenis en waarde heeft van zijn eigen beschaving. Het wordt bijvoorbeeld als het hoogste goed gezien om zo arm mogelijk te zijn en niets te hebben. De rijken staan lager op de ladder in de maatschappij. Iedereen probeert zo veel mogelijk weg te geven want men wil niets bezitten. Een ander ideaal is om zo heldhaftig mogelijk uit het leven te stappen. Het liefst door je op te offeren voor de ander. Dood wordt in die zin als iets hogers gezien dan het leven. Kortom alle waarden, normen, behoeften et cetera die wij kennen in onze beschaving zijn daar precies het tegenovergestelde. Gaandeweg ontdekt Adam dat er ook kanten aan deze samenleving zitten die hij als mens afschuwelijk vindt. Het is heel moeilijk voor hem om deze omgekeerde wereld te begrijpen en te aanvaarden, want hij is immers opgegroeid met de waarden, normen en ideeën van zijn eigen beschaving.

Onderwijs en opvoeding

We komen aan bij de vraag wat eigenlijk de definitie is van beschaving of civilisatie. Het woord ‘civilisatie’ is afgeleid van het Latijnse civis, dat burger of stedeling betekent. De notie van beschaven, bijschaven of minder ruw maken met een schaaf is afkomstig van het Latijnse woord erudere (ex = uit, rudis = ruw, onbewerkt), dat herkenbaar is in het woord ‘eruditie’.

Beschaving is dan eigenlijk een structuur of organisatie van mensen die met elkaar bepaalde waarden en normen hanteren waarbij men zich ‘beschaafd’ voelt. Dit in tegenstellig tot ruw of barbaars gedrag. In deze betekenis impliceert beschaving de verfijning van individuen en een ontwikkeling naar hoger bewustzijn en gedrag. Alles wat dan niet aan die normen voldoet zien we als onbeschaafd en in het bovengenoemde voorbeeld van het boek van James de Mille ziet de held van het verhaal de bevolking waar hij terecht is gekomen als onbeschaafd. Het laat ook zien dat beschaving geen objectieve definities bevat. Het is een subjectieve afspraak waarbij men dus gezamenlijk deze normen creëert en vervolgens hanteert. Deze normen zijn dan aan allerlei meningen onderhevig en in een beschaving verandert dan nog wel eens de wijze hoe men met alles omgaat.


Iedereen heeft dus zo zijn of haar eigen ideeën en wat voor de een aanvaardbaar beschaafd gedrag is, is voor de ander barbaars. Waar begint dan beschaving en houdt men op barbaars te zijn? We denken dit allemaal heel goed te weten vanuit onze meningen en oordeel over wat goed en wat kwaad is, maar in werkelijkheid is die scheidslijn nogal vaag ook al denken we van niet. Als mens hebben we de neiging om met verschillende maten te meten en we zijn nogal soepel in die meningen als het in ons straatje past. Een van die dingen waar we met meerdere maten meten is de natuur en al het andere leven om ons heen.

Waar begint beschaving en houdt men op barbaars te zijn? We denken dit allemaal heel goed te weten, maar in werkelijkheid is die scheidslijn nogal vaag ook al denken we van niet.

Corona-effect Het effect van het coronavirus heeft veel discussies losgemaakt. Discussies over de maatschappij, hoe we ons werk doen en ook over de invloed op de natuur. Vol trots melden we dan dat, als gevolg van de verminderde menselijke activiteit, de natuur een opleving meemaakt. Er is minder vervuiling en de dieren zijn minder gestrest. Lief toch, al die beelden van vogels, herten en andere wilde dieren die zich nu vrij voelen in onze woongebieden. Maar de aanpak rondom het coronavirus heeft ook iets anders laten zien waar veel mensen liever niet naar kijken. Hoe gaan we eigenlijk met onze dieren en de natuur om als het gaat om ons voedsel en de daarmee samenhangede economie. Het blijkt dan dat we er plotseling heel andere oordelen en meningen op nahouden. We vergeten dat virussen zoals het coronavirus in hoofdzaak voortkomen vanuit onze verkeerde interactie met dieren en de natuur. We kennen inmiddels de beelden van de markten in China waar dieren verhandeld worden voor voedsel en medicinale doeleinden. We spreken onze afschuw uit over hoe men daar met dieren omgaat maar vergeten vaak dat de bio-industrie in het westen, en dan met name ook in Nederland, net zo erg is. De stallen met dicht opeengepakte kippen, varkens en koeien zijn broeinesten voor besmettingen via bacteriën en virussen. Professor Ron Fouchier, een van de belangrijkste virologen van Nederland gaf in het Algemeen Dagblad van 5 april dit jaar al een waarschuwing dat onze veehouderij ook echt op de schop moet. Viroloog Raoul de Groot van de Universiteit Utrecht stemt daar mee in.

Ron Foucher zegt: ‘Ja. We hebben een ongelooflijke voorraad vee, plus onze huisdieren. Daardoor zijn we gevoelig voor virussen. Dat zie je bij ons pluimvee: daar waart tientallen keren per jaar een vogelgriepvirus rond. En neem onze varkenspopulatie, die is echt ridicuul hoog. Als daar een rare infectieziekte uitbreekt, kan dat grote gevolgen hebben. Daarmee is de intensieve veehouderij een potentieel gevaar. Nederland is vol met gastheren die een virus over kunnen dragen. Het begint allemaal bij de dierenpopulatie. De manier waarop we nu massaal dieren houden, is hoogst onverstandig. We zijn gewend om in de supermarkt een kip van een paar euro te kopen. Dat gaat ten koste van de kwaliteit en veiligheid. We kunnen heus wel iets doen om dit soort drama’s te voorkomen. Je kunt investeren in diagnostiek, structureel controleren of je vee gezond is, of het vee vaccineren. Maar dat is een kostenpost.'

Dit laatste is van betekenis, want onze beschaving wordt in hoofdzaak bepaald door de optelsom van kosten en baten in alles wat we doen. Een schrijnend voorbeeld was de uitbraak van mond- en klauwzeer in 2001 waarbij massaal koeien werden vernietigd en verbrand op een wijze die niet onder deed voor de vernietiging van mensen in de ovens van Bergen Belsen en andere concentratiekampen. Er is wel degelijk een vaccin voor koeien tegen mond- en klauwzeer die deze ziekte voorkomt en zelfs zieke dieren kunnen genezen. Maar men koos ervoor om massaal zieke en ook heel veel gezonde dieren te vernietigen om te voorkomen dat de infectie zich zou verspreiden. Ik had hier destijds een gesprek over met de veehoudersbond die me heel vriendelijk uitlegde dat het vaccineren van de dieren wel mogelijk was, maar dat die koeien dan niet zo gemakkelijk verkocht zouden kunnen worden voor de slacht. Een gevaccineerde koe brengt minder op! Ik maakte de opmerking dat men dan eigenlijk niet beter was dan de SS’ers die destijds de mensen vernietigden in de gaskamers en de ovens. Maar men vond dat ik die vergelijking niet kon maken, koeien waren immers geen mensen en zij (de veehouders) waren geen nazi’s, vonden zij. Koeien zijn inderdaad geen mensen, maar wel levende wezens. Zij zijn, net zoals de mens, een onderdeel van alle leven op deze planeet. Net zoals de varkens, kippen en ook de nertsen waarvan juist nu blijkt dat deze ook het coronavirus kunnen krijgen. Dit kwam toevallig in april jl. aan het licht omdat de nertsenfokkerijen in Brabant hier last van hebben. Hoezo hebben we nertsenfokkerijen? We hadden toch met z’n allen afgesproken om geen bont meer te dragen? Nee, die zijn voor de export naar landen waar bontjassen wel zijn toegestaan.

‘When humans act with cruelty we characterize them as ‘animals’, yet the only animal that displays cruelty is humanity.’ - Anthony Douglas Williams

De relatie tussen de mens en het overige leven op deze planeet, zoals de natuur in wat voor vorm dan ook, is ernstig verstoord. Het zijn juist deze verstoringen die er onder andere toe bijdragen dat virus- en bacteriële infecties ontstaan waardoor we er uiteindelijk zelf last van gaan krijgen. Instant karma noemt men dat. De beschaafde mens die zich koning waant in zijn zelf gecreëerde beschaving, met alle mooie normen en waarden die daar bij horen, is nog steeds niet in staat om de relatie met het leven zelf op orde te brengen. De rest van het leven om ons heen moet de mens ten dienste staan en daarmee is ons gedrag ten opzichte van de natuur onbeschaafd en barbaars geworden. Er is weer eens een wereldwijde pandemie nodig, zoals er al zovele geweest zijn in de geschiedenis, om te laten zien hoe wij er eigenlijk mee om gaan.

De beschaafde mens, die zich koning waant in zijn zelf gecreëerde beschaving, met alle mooie normen en waarden die daar bij horen, is nog steeds niet in staat om de relatie met het leven zelf op orde te brengen.

Beschaving

In de oorspronkelijke definitie van beschaving komt men elementen tegen van ordening, structuur en vooral een holistische benadering van een evenwicht in al het leven en de gehele natuur. Maar gedurende de achttiende eeuw ontstond onder invloed van de verlichting een nieuwe betekenis van beschaving waarbij het aanleren van kennis en normen belangrijker werd. In het in die tijd heersende geloof in vooruitgang was beschaving de hoogste trede van een ontwikkelingsproces. Men werd verondersteld zich daarmee te onderscheiden van eerdere barbaarse samenlevingen. Beschaving werd hiermee steeds meer synoniem met cultuur en met name de westerse Europese cultuur die men ontwikkelde en die men tijdens de kolonisatie van de rest van de wereld ook op andere volkeren wilde opleggen, vaak met geweld.

Want voor andere samenlevingen zou deze vorm van beschaving pas te bereiken zijn wanneer men zich aanpaste aan de Europese ontwikkelingen, waarmee het een inclusief begrip is. Gedurende de negentiende eeuw won dit etnocentrisch beeld terrein. De complexe eigen maatschappij werd als superieur beschouwd ten opzichte van andere minder complexe maatschappijen. Daarmee legitimeerde men de overheersing van andere volkeren. Naast het imperialisme bevorderde dit eveneens een steeds racistischer beeld van superioriteit. We begonnen mensen die niet mee konden komen als onze slaven te gebruiken en met de natuur, de dieren en het leven in het algemeen deden we precies hetzelfde. Alles werd ondergeschikt aan de mens en geëxploiteerd.

Het kolonialisme en de slavenhandel zoals we die kennen uit de 18e eeuw bestaat inmiddels niet meer in die vorm. Maar we kennen nu andere vormen want de eerste regel van de ‘beschaving’, namelijk dat de optelsom van kosten en baten in ons voordeel moet zijn, wordt nog steeds gehandhaafd. We willen zo min mogelijk betalen voor ons eten en dus creëren we een nieuwe vorm van slavernij waarbij we de dieren specifiek fokken om ons van dienst te zijn op een zo voordelige manier. We willen graag zo voordelig mogelijk nieuwe kleding, mobiele telefoons en andere zaken en dus creëren we nieuwe slaven in de vorm van de goedkope arbeidskrachten (inclusief kinderarbeid) in landen zoals India, China en andere landen om ons van goedkope prullen te voorzien. Het leven in al zijn vormen wordt nog steeds geëxploiteerd.

Als we een echte beschaafde beschaving willen creëren zullen we het leven op een andere manier moeten leren zien. We kunnen dan ervaren dat het leven niet alleen maar materiële vormen behelst maar dat alles een eigen bezieling heeft. Een bezieling die dezelfde oorsprong heeft als alle levensvormen op aarde, dezelfde oorsprong die wij ook hebben. Dat betekent dat wij het leven om ons heen, of dit nu een ander mens, een dier of een plant is, als gelijkwaardig moeten zien. Niet in de vorm van kennis of de vaardigheid om een computer te ontwerpen, want dat zal een willekeurige tuinvogel niet snel voor elkaar krijgen, maar gewoon om het leven, het bewustzijn en de bezieling ervan zelf.

Als we een echte beschaafde beschaving willen creëren, zullen we het leven op een andere manier moeten leren zien. We kunnen dan ervaren dat het leven niet alleen maar materiële vormen behelst, maar dat alles een eigen bezieling heeft.

De overdreven geloofsijver en het superioriteitsgevoel dat men hanteerde om anderen te dwingen onze beschaving te volgen had ooit een hele kleine basis in een aantal mensen die het licht probeerden te brengen. Christus en verschillende andere meesters behoorden daartoe. Jammer dat veel mensen in deze voortdurende geloofsijver zo vaak aan de woorden van hen voorbijgaan.


3:18. Ik zeide in mijn hart van de gelegenheid der mensenkinderen, dat God hen zal verklaren, en dat zij zullen zien, dat zij als de beesten zijn aan zichzelven.

3:19. Want wat den kinderen der mensen wedervaart, dat wedervaart ook den beesten; en enerlei wedervaart hun beiden; gelijk die sterft, alzo sterft deze, en zij allen hebben enerlei adem, en de uitnemendheid der mensen boven de beesten is geen; want allen zijn zij ijdelheid. Prediker 3:18-19 (Statenvertaling)


Jaap Hiddinga studeerde kwantumnatuurkunde en chemie. Hij kreeg in 1993 een openbaring die zijn leven en denken totaal veranderde. Hij houdt zich al geruime tijd bezig met het schrijven van boeken en het geven van consulten. Daarnaast geeft hij adviezen over duurzame energiebronnen zoals wind en zon. Hij heeft vele boeken geschreven. In het BRES-fonds verschenen: Transformatie naar nieuw leven – De reis naar een toekomstige wereld; Voorbij de illusie – De weg naar volledige vrijheid; Visioenen vanuit de bron – Openbaringen van goddelijke wijsheid; Boeddha en de uil; De verwarde mens – Zin en betekenis van psychische stoornissen, De levensbron – De energiestroom tussen de goddelijke wereld en het aardse bestaan, De laatste stap naar bewustzijn – Inzichten in de oorzaak en betekenis van creatie, Bronnen van inspiratie -omgaan met mediamieke gaven en hoog gevoeligheid, Verzamelde wijsheid en binnenkort Man, vrouw en zielenbewustzijn. E-mail: jaap.hiddinga@btopenworld.com



104 views0 comments

Recent Posts

See All
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Facebook

Contact Information

  • LinkedIn

Ivo Valkenburg and Lili Valkenburg-Baumann are dedicated to support people and organizations to make a new future possible. Finding practical solutions for the 21th challenges in the world. Feel free to drop us a line!

Valkenburg bv
Heusden (Gemeente Heusden), The Netherlands

Transilvania Retreat Center SRL
Str. Principala 597F, 407135 Calatele, Jud. Cluj, Romania

Email: ivo@ivovalkenburg.nl 

Phone: + 31 (0) 625 1100 37

© 2023 by The Middle Way Future Business Architects

Photo Credit Header: Gerard Voshaar (SmartZine)

Join Our Mailing List